Winterreise.

Het is winter. Een eenzame reiziger trekt door het heldere, sneeuwstille landschap. Een naamloze zwerver, weerloos op weg. Alleen een kraai vliegt met hem mee, tot aan het laatste station: een oude bedelaar speelt zijn draailier, staand op het ijs.

Dat is een belangrijk gegeven van de liederencyclus ‘Winterreise’ van Franz Schubert, die 24 poëtische teksten verklankte van de Duitse lyrische dichter Wilhelm Müller. Als geen ander heeft Schubert het romantische spanningsveld tussen mineur en majeur compositorisch verkend en nieuwe inhoud gegeven. Zijn ‘Winterreise’ wordt nog altijd over de hele wereld veelvuldig uitgevoerd.

Het grafschrift, van Franz Schubert, van de hand van de Oostenrijkse dichter Grillparzer, vermeldt: “De dood begroef hier een rijk bezit, doch schoner verwachtingen”.

Het cultureel project ‘Winterreise’ is gebaseerd op de gelijknamige liederencyclus uit 1827. Het doel van het project is vanuit de ‘Winterreise’ een actuele eigentijdse beleving mogelijk te maken door de organisatie van aparte componenten. Het gaat om raakpunten, maar ook om vertrekpunten, vanuit de vroeg-Romantiek, vooral de ‘Sturm und Drang’-periode, naar onze ‘post moderne’ maatschappij. Betekent het gegeven van de romantische winterreis nog iets voor ons, en op welke wijze geven wij in onze tijd daar vorm en inhoud aan?

“Sinds de Romantiek willen wij authentiek leven, onszelf zijn of worden. Daarom vertrouwen wij op het gevoel ‘Kiezen op emotie’. Onze beleving van het landschap is een geconstrueerde ervaring vanuit de Romantiek, waar door schilders, dichters, componisten en anderen lang en hard aan is gewerkt” citaat uit het essay “Het echte leven is ook maar een bedenksel” van Maarten Doorman, filosoof, dichter, essayist. “Tevens willen we door het landschap in de natuur troost vinden voor onze sterfelijkheid” Simon Schama in zijn boek ‘Landschap en herinnering’.

Het cultureel project bestaat uit twee componenten:

A-Tentoonstelling van schilderijen met tekstpanelen.

De cyclus van 24 liederen inspireerde de Duitse kunstenaar Margit Hillen tot evenzoveel schilderijen. Zij laat in deze schilderijen haar lyrisch/romantische stijl zien met expressieve abstracte tendensen. Het zijn figuratieve werken en vallen te rangschikken onder de stroming van ‘Nieuwe Figuratie’. Rolf Hillen heeft, naast de 3 collages, de grafische verwerking van de bijbehorende liedteksten Duits/Nederlands verzorgd. De tentoonstelling laat een krachtige en ontroerende versmelting van beeld en tekst zien. De liedteksten van Wilhelm Müller krijgen door de schilderijen een extra lading en versterken elkaar wederzijds. De Nederlandse teksten zijn afkomstig van de heer Frederik Menning.

Margit Hillen
Gefrorne Tränen
Rolf Hillen
Vorspiel

B-Cultureel programma.
Stichting Datare wil met het project ‘Winterreise’een stap verder gaan door het organiseren van bijzondere eenmalige culturele activiteiten naast de tentoonstelling. En dat op een unieke en qua sfeer geschikte locatie: Klooster Ter Apel. Optredens van o.a. bariton Hans Neven en pianist Hans Eijsackers, ‘Jong Vocaal Groningen’ o.l.v. Nanny ter Wiel. Studenten van het Prins Claus Conservatorium Groningen, zullen de resultaten van het ‘Schubert project’ door middel van eigentijdse kamermuziekwerken ten gehore brengen.

Voor het volledig programma klik hier